Direct naast Herenboeren Ulingshof ligt de kloostertuin waar de vrijwilligers van Rendifo werkzaam zijn. In deze tuin bevindt zich een appelboomgaard met 260 appelbomen. De boomgaard maakt deel uit van een groter geheel, waartoe ook een kruidentuin en andere fruitbomen behoren. Afgesproken is dat de appelbomen worden beheerd door de Herenboeren, terwijl de vrijwilligers van Rendifo zorgdragen voor de kruidentuin, de overige fruitbomen en het maaiwerk.
De boomgaard is ongeveer negen jaar geleden aangeplant. Een kweker doneerde een diversiteit aan bomen, die vervolgens in twee weekenden zijn geplant door leden van een hockeyclub. Daardoor staan er verschillende appelrassen door elkaar, waaronder Honey Crisp, Sterappel, Melrose, Jonathan en Golden Delicious, al hebben die laatste het moeilijk. Het gaat vooral om handappels en niet om echte bewaarappels.
Wat deze boomgaard bijzonder maakt, is niet alleen de variatie aan bomen, maar ook de plek zelf. In de ommuurde tuin heerst een serene rust, ieder half uur gemarkeerd door klokgelui. De muur en de bomenhaag zorgen bovendien voor beschutting tegen de wind, wat het werken in de boomgaard extra prettig maakt.
Voor Wim Ellenkamp, teamleider van de werkgroep die in de boomgaard werkt, springt één seizoen er persoonlijk uit. Dat is de winter. Lekker buiten zijn en snoeien, zodat de bomen de juiste structuur krijgen voor voldoende appels en er licht en ruimte in de kroon ontstaat om de vruchten mooi te laten rijpen.
Jaar rond werken aan gezonde bomen
Het werk in de boomgaard loopt het hele jaar door. In januari en februari vindt de wintersnoei plaats, waarbij vooral wordt gewerkt aan de structuur van de bomen. In juli volgt de zomersnoei, om overtollig blad en te veel appels te verwijderen, zodat de resterende appels goed kunnen rijpen. Eind augustus begint de pluk, die doorloopt tot in oktober.
Dat werk gebeurt met een groep van zes tot tien personen. Het gezamenlijk klaren van de klus maakt het werk leuk, maar het is ook noodzakelijk, want 260 bomen betekenen veel werk. Dat wordt vaak onderschat. Zowel bij de winter- als de zomersnoei zijn de vrijwilligers regelmatig een half uur per boom bezig. Dat komt neer op zo’n 260 uur werk, zonder dat er nog maar één appel is geplukt.
Samenwerking die werkt
De samenwerking tussen Rendifo en Herenboeren Ulingshof ontstond vanuit een praktische vraag. Binnen de voedselbosgroep werd gekeken wat er mogelijk was met de boomgaard, omdat Rendifo onvoldoende vrijwilligers had om het noodzakelijke onderhoud te doen. Dat leidde tot de huidige verdeling van taken: Rendifo verzorgt de kruidentuin, de overige fruitbomen en het maaiwerk, terwijl de Herenboeren de appelbomen onderhouden. Zo is de gehele tuin verzorgd en is het onderhoud voor Rendifo beheersbaar geworden, wat prettig is voor de vrijwilligers.
Afgelopen zomer liet goed zien wat deze samenwerking kan opleveren. Er was een overvloedige oogst, met in totaal ongeveer 5.000 kilo geplukte appels. Dat betekende appeltaarten bakken en appels uitdelen, maar leverde ook nieuwe inzichten op. De appels in de boomgaard bleken in de loop van ongeveer een maand van oost naar west te rijpen, waarschijnlijk als gevolg van de bomenhaag aan de westzijde. Voor de meeste fruittelers is dat een ongewenste situatie, maar voor de Herenboeren bleek het juist ideaal. Van eind augustus tot half oktober waren er steeds vers geplukte appels in de uitgifte.
Die overvloed vroeg ook om creativiteit. Omdat er meer appels waren dan vers uit te geven, is een deel van de oogst verwerkt tot appelsap. In totaal zijn er 325 pakken appelsap van gemaakt. Deze zijn uitgedeeld tijdens de kerstuitgifte, een mooie manier om ook in de winter nog te kunnen genieten van de oogst uit de boomgaard.
Appels voor de leden
Voor de leden van Herenboeren Ulingshof betekent dit een gevarieerde oogst. Er zijn verschillende appelsoorten, vooral handappels. Omdat de bomen door elkaar staan in de boomgaard, is het helaas niet mogelijk om de soorten tijdens de pluk en de uitgifte gescheiden te houden of gericht advies te geven voor de verwerking.
Wat blijft, is het mooie idee achter deze samenwerking. De coöperatie maakt gebruik van een nabijgelegen bestaande boomgaard om voedsel te produceren voor de leden. Dat voelt als een logische en waardevolle manier van samenwerken.
“Prima buren samenwerking; de Herenboeren produceren voedsel voor hun leden, voor de vrijwilligers van Rendifo is de kloostertuin onderhoudbaar.”
Wim Ellenkamp
